Özgüven

Özgüven sahibi olmak çelişkili bir durumdur. Türkçede çelişki olarak kullandığımız “Paradoks” kelimesi: görünüşte doğru olan bir ifadenin çelişki oluşturarak sezgiye karşı bir sonuç oluşturması anlamına gelir. Matematikte de paradoks grafiği vardır. Paradoks grafiğinde çelişkili iki boyut bulunur. X ve Y. Kişisel paradoksumuzu mercek altına aldığımızda, X boyutunda “kendini kabul etmek” bulunurken, Y boyutunda “kendini geliştirmek” bulunur. Bir boyutta diğerine oranla daha güçlü bir eğilim olursa, “kendini aşırı savunma” ve veya “kendini aşırı eleştirme” davranışları, dengesizliği beraberinde getirir.

Aşağıda çizimli olarak iki farklı kişinin Paradoks Grafiğine bakalım.ozguven1

 

 

 

 

“Kendi” Paradoksu

x: Kendini Kabul Etme y: Kendini Geliştirme

  • Belirgin denge sorunu – Savunma/ Defansif (Defensive)
  • Gizli denge sorunu – Kendini Eleştirme (Self Critical)
  • Gelişim Alanı – Çelişkili Olma (Internally Contradicted)
  • Sağlıklı Alan – Sağlıklı Özgüven (Healthy Self Esteem)
  • ozguven2

Sağlıklı bir özgüven, küstahlığa vardırmadan kendine değer vermektir. Kendimize kızmadan, kendimizi acıtmadan, hatalı şeyleri düzeltmek için her gün daha iyi olmaya çaba göstermektir. Hataları aramaya eğilimli olmak, hataları tekrarlamamanın ve iyiyi bularak daha iyi olmanın bir göstergesidir. Hatalardan dersleri ancak bu şekilde çıkartabiliriz. Çünkü başarının, mutlu ve verimli ilişkiler kurabilmenin anahtarı, kendini geliştirmektir.

 

Eğer kendimizi fazlasıyla benimsiyor ve kendimizi geliştirmeyi çok gerekli görmüyorsak, savunmacı oluruz.

Eğer kendimizi düşük ölçüde benimsiyor ve kendimizi geliştirmeyi yüksek derecede istiyorsak, kendine karşı eleştirel oluruz.

Mükemmel olmadığımızı kabul ederken, aynı zamanda güçlü yönlerimizin farkında olursak “kendimizi aşırı eleştirme” eğiliminden kaçınabiliriz. Aynı zamanda, kendimizi kabul ederken başkalarını da anlar ve başkalarına değer veririz.

Kendimizi “kabul etmeyi” de “geliştirmeyi de çok önemsemiyorsak, buradaki skorlarımız da düşükse, o zaman çelişkili oluruz. Kendimizden sürekli kuşku duyar ve gelişmek isteyip istemediğimizden emin olamayız. Bu durum, diğerlerine göre biraz daha zordur çünkü bizi geliştirebilecek geribildirimi ve geliştirecek rehberliği almaktan sakınırız.

Sağlıklı bir özgüven için her iki boyutta dengeye ihtiyaç duyarız. Bu, hem kendini kabul etmek hem de geliştirmek arasındaki bir dengedir . Bu dengeyi sağladığımız zaman sağlıklı bir özgüven olasılığını yaratırız. Dengeyi sağlayamadığımız zaman savunmacı, eleştirel ve veya çelişkili oluruz.

Bir de stres yaşadığımız zaman sergilediğimiz davranışlarımız vardır. Stres altında esas davranışımız değişir. Dengesizlikler, yaşama ve çalışma hayatlarımıza yönelik performansımızı olumsuz etkiler. Bilhassa iş hayatında, daha iyi performans almak isteyen yöneticilerin bu analizleri almaları verimlilik ve sürdürülebilirlik açısından bir ihtiyaçtır.

Denge

Her zaman, her şeyden ve herkesten geribildirim alabiliriz. Geribildirim ile ne yapacağımız ise tamamen bize bağlıdır. Bunu, bir şey öğrenmek ve geliştirmek için de kullanabiliriz, eleştirmek ve kendimize kızmak için de. Ancak geribildirimi reddetmek veya yalanlamak tehlikelidir. Çünkü; özellikle sevdiklerimiz, çevremizdeki kişiler, iş yaşamındaki çalışma arkadaşlarımız ve veya müşterilerimiz, kendi fikirlerini dikkate almadığımızı düşünebilirler. Bu sebepten dolayı onları kaybetmeye başlayabiliriz. Aynı zamanda, eğer savunmacı ve veya kendinizi eleştiren bir yaklaşımdaysak değer kazanma ve veya iş yaşamında yükselme fırsatlarını da yakalayamayabiliriz.

Her birimizin kaliteli özellikleri var kuşkusuz, buna rağmen, yaşamı ve ilişkileri sürekli geliştirmemiz gerekir. Bu da ancak, sağlıklı bir özgüvenle mümkündür.

Paradokslar ile ilgili daha ayrıntılı bilgi almak ve kendi paradoks raporunuzu almak isterseniz http://www.eande.com.tr ve cakkan@eande.com.tradresine e-posta göndererek iletişime geçebilirsiniz.